Coraz więcej inwestorów indywidualnych sięga po dostępne online narzędzia sztucznej inteligencji, takie jak ChatGPT, w poszukiwaniu wskazówek dotyczących decyzji finansowych, pomimo licznych ostrzeżeń dotyczących ryzyka. Pojawiają się pytania: jak naprawdę wiarygodne i godne zaufania są proste modele AI w kwestii udzielania porad inwestycyjnych? Pomimo regulacyjnych zastrzeżeń i ostrzeżeń, inwestorzy na całym świecie wpuszczają chatboty AI do swoich portfeli, szukając oszczędności czasu i redukcji kosztów związanych z profesjonalnym zarządzaniem funduszami.
Według najnowszego raportu platformy tradingowej eToro, prawie co piąty inwestor indywidualny korzysta już z tego typu narzędzi, aby podejmować lub modyfikować decyzje dotyczące alokacji aktywów. Badanie, oparte na ankiecie przeprowadzonej wśród 11 000 inwestorów w 13 krajach, nie wskazało, jakich konkretnie narzędzi AI używali.
Kluczowe pytanie, jak twierdzą eksperci, dotyczy tego, czy interfejsy AI są wykorzystywane jako narzędzia badawcze wspierające proces decyzyjny, czy też same udzielają bezpośrednich porad inwestycyjnych. Ta druga opcja to regulowana działalność w Unii Europejskiej, objęta Dyrektywą w sprawie Rynków Instrumentów Finansowych (MiFID). Europejski Urząd Nadzoru Finansowego (ESMA) podkreśla, że obecnie żadne publicznie dostępne narzędzie AI nie posiada odpowiedniej autoryzacji do udzielania takich porad.
Eksperyment z ChatGPT: imponujące wyniki, ale i potencjalne zagrożenia
W jednym z przykładów strona internetowa Finder w 2023 roku uruchomiła fundusz inwestycyjny, którego projekt i zarządzanie (w 99 %) powierzono ChatGPT. Po dwóch i pół roku portfolio składające się z 38 akcji osiągnęło wzrost bliski 55 %, wyprzedzając średnią dziesięciu najpopularniejszych funduszy inwestycyjnych w Wielkiej Brytanii o ponad 18 punktów procentowych. Mimo tak imponującego sukcesu eksperci zwracają uwagę na ryzyko związane z nagłymi zmianami na rynkach finansowych, które mogą obniżyć dotychczasowe wyniki z powodu braku zdolności do dokładnego przewidywania skutków.
Kiedy zapytano OpenAI o komentarz w tej sprawie, nie otrzymano odpowiedzi. Wobec tego dziennikarze zadali pytanie samemu ChatGPT, który odpowiedział, wskazując, że mimo iż OpenAI nie wydało oficjalnego zakazu używania ChatGPT do inwestowania, sygnały wskazują na to, że narzędzie to powinno być traktowane jako wsparcie, a nie zastępstwo dla profesjonalnej porady finansowej, ze względu na możliwość generowania "halucynacji" – czyli podawania brzmiących wiarygodnie, ale błędnych informacji.
Rola AI w finansach: od automatyzacji do spersonalizowanych porad
Zgodnie z obecnymi europejskimi regulacjami firmy mogą wykorzystywać narzędzia AI do analizy wiedzy i doświadczenia klienta, jego sytuacji finansowej (w tym tolerancji na ryzyko) oraz celów inwestycyjnych (w tym preferencji dotyczących zrównoważonego rozwoju). Ma to miejsce w przypadkach, gdy firmy świadczą spersonalizowane rekomendacje inwestycyjne lub zarządzają i rebalansują portfele klientów. ESMA podkreśla również, że w kontekście udzielania porad finansowych przy użyciu AI należy priorytetowo traktować przejrzystość, zarządzanie ryzykiem, audytowalność i nadzór człowieka.
Sztuczna inteligencja coraz bardziej przekształca sektor finansowy, napędzając wszystko, od obsługi klienta i wykrywania oszustw, po zarządzanie portfelami i spersonalizowane porady. Za kulisami tysiące wyrafinowanych modeli AI przetwarza ogromne ilości danych – trendy rynkowe, historyczne ceny i nawet nagłówki wiadomości – aby prognozować ruchy i identyfikować możliwości inwestycyjne. Badanie z 2025 roku, opublikowane w czasopiśmie "Nature", porównało ChatGPT z innymi narzędziami AI używanymi w finansach. Okazało się, że chatbot jest szczególnie skuteczny w zadaniach takich jak planowanie finansowe i analiza ryzyka ze względu na jego zdolność do przetwarzania danych o nieustrukturyzowanej formie, takich jak raporty finansowe i zapytania użytkowników. Badanie to jednak podkreśliło również istotny problem: jeśli dane, na których oparte są systemy AI, są obciążone lub niedokładne, AI może generować mylące wyniki, co zjawisko to nazywane jest "halucynacją".
Ograniczenia i perspektywy: czy AI zastąpi doradców inwestycyjnych?
Platforma BridgeWise, dostarczająca narzędzia AI do analizy i rekomendacji inwestycyjnych w oparciu o ponad 50 000 aktywów, podkreśla ryzyko związane z nieprawidłowym wykorzystaniem narzędzi takich jak ChatGPT. "Jeśli zapytasz o spółkę, która nie jest zbyt dobrze znana, to właśnie wtedy pojawia się halucynacja, ponieważ chatbot będzie próbował cię zadowolić" – ostrzegła Gaby Diamant, współzałożycielka i dyrektor generalna BridgeWise. Zaleca ona unikanie ogólnych zapytań, takich jak "Czy powinienem inwestować w X?", ponieważ mogą one prowadzić do bardzo mylących wyników. BridgeWise podkreśla, że kluczowe są kwalifikacje i zgodność z przepisami. Firma oferuje analizy napędzane przez AI dotyczące konkretnych aktywów – w tym akcji, ETF‑ów i funduszy – i współpracuje z giełdami w Szwajcarii, Izraelu, Japonii i Brazylii. Firma ta wykorzystuje zaawansowany algorytm do interpretacji ruchów na rynku. "Oferujemy narzędzie wsparcia decyzyjnego – nie podejmujemy decyzji w imieniu naszych klientów" – dodała Diamant. Gdy zapytano ją, czy AI może całkowicie zastąpić doradców inwestycyjnych, odpowiedziała: "Nigdy". Uważa, że osąd ludzki pozostaje niezbędny do zrozumienia potrzeb klienta i poruszania się po złożoności porad finansowych – coś, czego AI jeszcze nie potrafi odtworzyć. Niemniej jednak widzi w AI potężne narzędzie ułatwiające pracę: "Naszą misją od założenia BridgeWise w 2019 roku jest uczynienie rynków kapitałowych dostępnych dla każdego."
Przyszłość AI w finansach: od robot-doradców do agentic AI
Wygląda na to, że technologia musi jeszcze się rozwinąć, zanim ChatGPT będzie w stanie przewodzić inwestorom indywidualnym w często burzliwej rzeczywistości rynków finansowych. Kieran Garvey, kierownik badań AI w Cambridge Centre for Alternative Finance, twierdzi, że choć uczenie maszynowe w zakresie AI jest bardzo zaawansowane w wielu obszarach sektora finansowego, technologia udzielania porad finansowych jest "niedaleka od bycia wiarygodną". Aby rozwiązać te ograniczenia Garvey wskazuje na nowy trend: "agentic AI". Oznacza to technologię, która umożliwia systemom AI działanie z coraz większym poziomem automatyzacji – umożliwiając im planowanie i realizację złożonych procesów przy użyciu różnych narzędzi, stając się bardziej samodzielnymi. "Mamy możliwość instruowania systemów, aby wykonały określone zadanie" – wyjaśnił, – "a one następnie mogą określić, co musi zostać zrobione, zaplanować proces i wchodzić w interakcje z różnymi narzędziami, aby go zrealizować". Klienci mogliby umożliwić agentom AI dokonywanie płatności w ich imieniu, co pozwoliłoby im na rezerwację wakacji lub zrobienie zakupów.
Pomimo ograniczeń automatyzowani doradcy finansowi z minimalną lub zerową interwencją człowieka stają się coraz bardziej popularni, a eksperci spodziewają się, że rynek tzw. robo‑doradztwa wzrośnie w ciągu najbliższych pięciu lat. Globalna firma konsultingowa i badawcza The Business Research Company prognozuje, że rynek ten rozrośnie się do ponad 471 miliardów dolarów amerykańskich do 2029 roku, co stanowi znaczący wzrost w stosunku do 62 miliardów dolarów w 2024 roku. Wartość rynku to suma całkowitych przychodów, jakie firmy uzyskują ze sprzedaży towarów i usług w tej dziedzinie.
Pamiętaj, że niniejsze informacje nie stanowią porady finansowej. Zawsze przeprowadzaj własne badania, aby upewnić się, że inwestycje są odpowiednie dla Twojej konkretnej sytuacji. Jesteśmy stroną dziennikarską i dążymy do przekazywania najlepszych wskazówek od ekspertów. Jeśli polegasz na informacjach zawartych na tej stronie, robisz to całkowicie na własne ryzyko.