Koniec wsparcia dla Windows 10: Wirtualizacja i alternatywy dla firm
Microsoft zakończyło wsparcie techniczne dla systemu Windows 10, co rodzi pytania o przyszłość wielu firm, szczególnie tych, które nadal polegają na tym systemie. Dane firmy StatsCounter wskazują, że pomimo zakończenia wsparcia, wciąż ponad 40% urządzeń z systemem Windows korzysta z 10-letniego już oprogramowania. Przewaga Windows 11 nad Windows 10 nastąpiła dopiero w lipcu tego roku, a wciąż niewielki odsetek użytkowników, bo około 4%, używa Windows 7, a 0,38% korzysta z Windows XP, systemu, który ma już prawie 25 lat. Choć Microsoft oferuje rozszerzone aktualizacje zabezpieczeń (ESU) dla firm, których koszt zaczyna się od 61 dolarów za urządzenie rocznie i podwaja się co roku, rozwiązanie to stwarza alternatywę dla tych, którzy nie mogą lub nie chcą migrować do Windows 11. Szczególnie atrakcyjne okazuje się rozwiązanie wirtualizacji, szczególnie dla przedsiębiorstw wykorzystujących usługi Microsoft Azure.
Wyzwania migracji i specyfika urządzeń
Migracja do Windows 11, choć zachęcana przez Microsoft od lat za pomocą powiadomień, może być niemożliwa dla wielu urządzeń. Jak podkreślają eksperci, wiele maszyn z systemem Windows 10 nie spełnia wymagań sprzętowych, w szczególności brakuje na nich zintegrowanego modułu Trusted Platform Module (TPM), co uniemożliwia aktualizację. Problem dotyczy szczególnie urządzeń używanych w punktach sprzedaży i bankomatów, które często stanowią zamknięte, dedykowane systemy, trudne do modernizacji. Ponadto, każda aktualizacja wiąże się z ryzykiem wystąpienia problemów wynikających z nieudokumentowanych zmian w kodzie i zależnościach, co generuje dodatkowe koszty związane z testowaniem.
Firmy, zwłaszcza te większe, często nie mają pełnej wiedzy na temat infrastruktury sprzętowej, którą posiadają. Urządzenia z systemem Windows 10 mogą być wykorzystywane jako klienty, które są trudne do zlokalizowania i monitorowania. Maszyny, o których istnienia w ogóle nikt nie wie, mogą być niekontrolowanie wykorzystywane w sieci, co stanowi potencjalne zagrożenie.
Wirtualizacja jako rozwiązanie?
W przypadku braku możliwości migracji, a przede wszystkim uniknięcie potencjalnych zagrożeń związanych z przestarzałym oprogramowaniem, wirtualizacja staje się atrakcyjną opcją. Pozwala ona na uruchamianie aplikacji na wirtualnym urządzeniu, co zapewnia dodatkową warstwę bezpieczeństwa i umożliwia łatwiejszą aktualizację systemu operacyjnego.
Rozwiązanie to zostało z powodzeniem wdrożone przez firmy specjalizujące się w migracji systemów. Jedna z takich firm przeprowadziła dla dużego brytyjskiego banku migrację ponad 100 000 urządzeń, zarówno fizycznych, jak i wirtualnych, oraz 3000 aplikacji. Proces ten obejmował szczegółowe mapowanie infrastruktury sprzętowej i oprogramowania, identyfikację niekompatybilnych aplikacji oraz opracowanie procedury migracji. Dzięki temu, przewidywany czas migracji, trwający "kilka lat", skrócono do jednego roku. Część urządzeń została zastąpiona nowymi, ale największe trudności sprawiły aplikacje, często tworzone lata temu i trudne do zaktualizowania.
Dla użytkowników systemów operacyjnych z wirtualnymi środowiskami desktopowymi, firma Nutanix oferuje platformę, która scentralizowuje wszystkie systemy. Umożliwia to lepszą kontrolę nad bezpieczeństwem danych, a aktualizacja systemu operacyjnego sprowadza się do aktualizacji jednego obrazu systemu, co znacznie ułatwia zarządzanie i pozwala użytkownikom na wykonywanie migawek i przywracanie wcześniejszych wersji systemu.
Alternatywne ścieżki – Citrix i Microsoft
Inną opcją jest wykorzystanie rozwiązań oferowanych przez firmę Citrix. Umożliwiają one dostęp do trudnych do zaktualizowanych aplikacji poprzez Citrix DaaS i Citrix Virtual Apps and Desktops, a urządzenia, które nie spełniają wymagań Windows 11, mogą być ponownie wykorzystane jako urządzenia z systemem Linux, zapewniające dostęp do wirtualnych aplikacji i środowisk.
Nutanix oferuje również dostęp do rozszerzonych aktualizacji zabezpieczeń i wcześniejszych wersji systemów operacyjnych, w tym Windows 10 i SQL Server, w ramach usługi NC2. Umożliwia to przedłużenie żywotności starszych systemów w bezpiecznym środowisku.
Kwestie efektywności i koszty wirtualizacji
Wprowadzenie wirtualizacji nie jest jednak pozbawione wyzwań. W związku z większym zapotrzebowaniem na zasoby w Windows 11, administratorzy mogą potrzebować więcej wCPUs i RAM, co może ograniczyć liczbę wirtualnych desktopów, które można uruchomić na serwerze.
Jednakże, optymalizacja środowiska Microsoft Virtual Devices może prowadzić do znacznych oszczędności. Możliwe jest, na przykład, optymalizacja godzin wyłączania systemów, aby uniknąć niepotrzebnych opłat. Niektóre systemy, np. te obsługiwane przez zdalne zespoły w Indiach lub pracowników potrzebujących całodobowego dostępu, mogą być wyjątkiem.
Poszukiwanie alternatyw dla Microsoft
Niektóre firmy, zmęczone standardami Microsoft, poszukują alternatyw. Jedna z nich zdecydowała się na użycie laptopów Google i Workspace, co pozwoliło uniknąć konieczności aktualizacji systemu operacyjnego.
W świecie IT pojawiają się również dyskusje o możliwości wdrożenia systemu Linux jako głównego systemu operacyjnego. Chociaż jest to rozwiązanie obiecujące, wciąż wymaga odwagi i dostosowania, zwłaszcza w zakresie kompatybilności sterowników drukarek i dostępności standardowych aplikacji, takich jak Excel.
Opcja "zostańmy przy starym"?
Niektórzy eksperci sugerują, że dla mniejszych firm, które nie są objęte regulacjami i nie mają zdefiniowanej procedury migracji, najlepszym rozwiązaniem może być pozostanie przy obecnym systemie. Jak twierdzą, system nie przestanie działać, a uniknie się problemów z aktualizacjami. Oczywiście, jest to pewne ryzyko, ale może się okazać, że będzie ono opłacalne.
Microsoft Windows Timeline
Kwestie regulacyjne
Zakończenie wsparcia dla Windows 10 wiąże się z poważnymi implikacjami, zwłaszcza dla firm działających w branżach regulowanych, gdzie bezpieczeństwo danych i zgodność z przepisami są priorytetem. Brak aktualizacji bezpieczeństwa naraża urządzenia na ataki hakerskie i wyciek danych, co może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych. Dla takich firm migracja do Windows 11 lub wdrożenie alternatywnych rozwiązań, takich jak wirtualizacja, staje się koniecznością, aby zapewnić ciągłość działania i ochronę danych. W przypadku firm niezobowiązanych regulacjami i bez zdefiniowanej procedury migracji, pozostanie przy starym systemie może być, choć ryzykowne, tymczasowe rozwiązanie.